←Tüm Bilimsel YazılarBariyer Biyofiziği
3 dk okuma

Cilt Bariyeri ve Nem Tutulumu: Stratum Corneum, Lipidler ve Doğal Nemlendirme Faktörü

Cildin dış tabakasında suyun nasıl tutulduğuna dair hakemli literatürün sade özeti.

Cildin dış tabakası olan stratum corneum, bir tuğla-harç yapısı gibi çalışır ve suyun dışarı kaçışını düzenler. Bu yazı, nem tutulumunun üç temel belirleyicisini iki hakemli derlemeye dayanarak anlatır.

Önemli Noktalar
  • •Stratum corneum hücreleri (korneositler), su akışını düzenleyerek kuruma ve çevresel strese karşı koruma sağlar (Rawlings & Harding, 2004).
  • •Nem düzeyi üç temel faktöre bağlıdır: hücreler arası lamellar lipidler, suyun izlediği uzun ve dolambaçlı difüzyon yolu ve doğal nemlendirme faktörü (NMF).
  • •NMF, korneositlerin içinde filaggrin adlı histidin açısından zengin proteinin parçalanmasıyla oluşan, düşük molekül ağırlıklı ve suda çözünen bir karışımdır.
  • •'Bariyer fonksiyonu' terimi çoğu zaman yalnızca geçirgenlik bariyerini ifade eder; oysa stratum corneum'un birbiriyle bağlantılı birden fazla savunma işlevi vardır (Elias, 2005).

1. Cilt bariyeri nedir ve nerede bulunur?

Epidermisin en dış tabakası: stratum corneum

Cilt bariyeri, bir tek 'duvar' değildir; epidermisin en dış tabakası olan stratum corneum'da yer alan, birbirine bağlı işlevlerin bütünüdür. Elias'ın derlemesine göre bu işlevler yalnızca su geçirgenliğini değil; mekanik, antimikrobiyal, antioksidan ve çevresel strese yanıt gibi savunma görevlerini de kapsar.

Bu işlevlerin ortak bir yerde bulunması ve ortak biyokimyasal süreçlere dayanması, birindeki değişimin diğerlerini de etkileyebileceği anlamına gelir.

2. Cildin nem düzeyini hangi üç faktör belirler?

Lipidler, difüzyon yolu ve NMF

Rawlings ve Harding'in derlemesi, stratum corneum'un optimum nem düzeyini koruması için üç faktörün belirleyici olduğunu belirtir. Birincisi, hücreler arası lamellar lipidlerdir; ağırlıklı olarak ortorombik jel fazında düzenlenen bu lipidler suyun dokudan geçişine karşı etkili bir bariyer oluşturur.

İkincisi, difüzyon yolunun uzunluğudur: su, korneosit katmanlarının ve hücre zarflarının oluşturduğu dolambaçlı yolu geçmek zorunda olduğu için kayıp yavaşlar. Üçüncüsü ve en az onlar kadar önemlisi, doğal nemlendirme faktörü (NMF) adı verilen karışımdır.

Üç Faktör

“1) Lamellar lipid katmanları · 2) Dolambaçlı difüzyon yolu · 3) Doğal nemlendirme faktörü (NMF).”

3. NMF nedir ve nasıl oluşur?

Filaggrin'den korneosit içi su tutan moleküllere

NMF, korneositlerin içinde, histidin açısından zengin filaggrin proteininin parçalanmasıyla oluşan düşük molekül ağırlıklı, suda çözünen bir bileşik karışımıdır. Bu bileşikler suyu hücre içinde tutmaya yardımcı olur.

Derlemeye göre bariyerin olgunlaşmasındaki her basamak (korneosit güçlenmesi, lipid işlenmesi ve NMF üretimi) stratum corneum nem düzeyinden etkilenir. Çevresel zorlanma bu süreçleri bozabilir ve kuru, pul pul bir cilt görünümüyle sonuçlanabilir. Amino asitlerin nem dengesindeki rolü için hyalüronik asit ve amino asit nem matrisi yazısına bakabilirsiniz.

4. Bu bilgi günlük bakımda ne anlama gelir?

Nem tutulumunu desteklemeye yönelik bakım yaklaşımları genellikle üç hedefe dayanır: lipid katmanını tamamlayan bileşenler, suyu bağlayan nemlendiriciler ve cildi gereksiz yere sıyıran uygulamalardan kaçınmak. Panthenol ve niasinamid gibi bileşenler bu çerçevede sıkça tartışılan örneklerdir.

Eksozom gibi yeni nesil bileşenlerin cilt biyolojisindeki rolü ise hâlâ araştırılmaktadır; bu nedenle bakım rutininin temelini oluşturan nem ve bariyer adımlarının yerine geçmez.

Nem Tutulumunun Üç Bileşeni

← Tabloyu kaydırabilirsiniz →
BileşenKonumuTemel işlevi
Lamellar lipidlerKorneositler arası boşlukSuyun dokudan geçişine karşı bariyer
Difüzyon yoluKorneosit katmanları ve hücre zarflarıSu kaybını yavaşlatan uzun, dolambaçlı yol
NMFKorneositlerin içiSuyu hücre içinde tutan, suda çözünen küçük moleküller (filaggrin kaynaklı)

Sıkça Sorulan Sorular

Cilt bariyeri nedir?

Cilt bariyeri, epidermisin en dış tabakası olan stratum corneum'un su kaybını düzenleyen ve çevresel strese karşı koruyan birbiriyle bağlantılı işlevlerinin bütünüdür.

NMF ne demektir?

NMF, doğal nemlendirme faktörünün kısaltmasıdır. Korneositlerin içinde filaggrin proteininin parçalanmasıyla oluşan ve suyu hücre içinde tutmaya yardımcı olan düşük molekül ağırlıklı bileşiklerin karışımıdır.

Cilt neden kurur?

Literatürde çevresel zorlanmanın korneosit olgunlaşmasını, lipid işlenmesini ve NMF üretimini bozabildiği ve kuru, pul pul cilt görünümüne yol açabildiği bildirilmiştir.

Kaynaklar

[01]
Rawlings, A. V., & Harding, C. R. (2004). Moisturization and skin barrier function. Dermatologic Therapy, 17(Suppl 1), 43-48.[Kaynak ↗]
[02]
Elias, P. M. (2005). Stratum corneum defensive functions: an integrated view. Journal of Investigative Dermatology, 125(2), 183-200.[Kaynak ↗]

* Bu sayfadaki literatür özetleri genel bilimsel bilgilendirme amaçlıdır. Anılan çalışmaların önemli bir kısmı hücre kültürü, hayvan modeli veya farklı kaynaklı ve tıbbi kullanımlı ürünlerle yapılmıştır; EXORIS ürününün cilt üzerindeki etkisini kanıtlamaz. EXORIS bir kozmetik üründür; hastalık teşhis, tedavi veya önleme amacı taşımaz, ilaç ya da tıbbi işlemlerin yerine geçmez. Cilt rahatsızlığı, alerji, hamilelik veya emzirme durumunda kullanmadan önce hekiminize danışınız. Ürün süt kaynaklı (kolostrum) bileşen içerir; süt proteinlerine alerjisi olanlar kullanmamalıdır.

Exo-Complex Canlandırıcı Bakım Serumu

Liyofilize Kolostrum Eksozomu ve PDRN Aktivatör içeren, her ay 1 flakon olmak üzere 3 aylık kozmetik cilt bakım protokolü.