Güneş Işığı ve Cilt Yaşlanması: Fotoyaşlanmanın Moleküler Mekanizmaları ve Güneş Koruyucu Kanıtı
UV ışınının cilt dokusundaki kolajen ve matriks üzerindeki etkisi ve rastgele atanmış güneş koruyucu çalışması.
Cilt yaşlanmasının en önemli çevresel nedeni güneşten gelen UV ışınımıdır. Bu yazı, UV'nin cilt matriksinde hangi moleküler yolları harekete geçirdiğini ve günlük güneş koruyucu kullanımının rastgele atanmış bir çalışmada ne gösterdiğini anlatır.
§İçindekiler & Bölümler▼
- •Fotoyaşlanma, güneşe maruziyet derecesine ve cilt pigmentine bağlıdır; kronolojik yaşlanma ise zamana bağlıdır (Fisher et al., 2002).
- •İki yaşlanma türü temel moleküler yolları paylaşır: AP-1 artışı, MMP (matriks metaloproteinaz) ifadesinde artış, TGF-β sinyalinde bozulma, kolajen yıkımında artış ve sentezinde azalma (Rittié & Fisher, 2002).
- •903 yetişkinle yapılan 4,5 yıllık rastgele kontrollü bir çalışmada, günlük geniş spektrumlu güneş koruyucu kullanan grupta cilt yaşlanmasında saptanabilir bir artış görülmemiştir (Hughes et al., 2013).
- •Aynı çalışmada günlük güneş koruyucu grubunda cilt yaşlanması, isteğe bağlı kullanan gruba göre %24 daha az bulunmuştur.
1. Fotoyaşlanma nedir ve kronolojik yaşlanmadan farkı nedir?
Çevresel hasar ile zamanın etkisi
Cilt, diğer organlardan farklı olarak çevreyle doğrudan temas eder. Bu nedenle zamanla oluşan kronolojik yaşlanmaya ek olarak, çevresel hasarın biriktiği bir yaşlanma türü de görülür: fotoyaşlanma. Fisher ve arkadaşlarının derlemesine göre bu yaşlanmanın ana nedeni güneşten gelen UV ışınımıdır.
Fotoyaşlanma birikimli bir süreçtir ve zamanın geçmesinden çok güneşe maruziyet derecesine ve cilt pigmentine bağlıdır. Dışarıda yaşayan, güneşli iklimlerde bulunan ve açık tenli kişilerde en belirgin biçimde görülür.
2. UV ışığı cilt matriksinde hangi yolları harekete geçirir?
AP-1, MMP ve TGF-β ekseni
Rittié ve Fisher'ın derlemesine göre UV ışınımı, hücre yüzeyindeki büyüme faktörü ve sitokin reseptörlerini ligand bağımsız olarak aktive eder. Bu aktivasyon birden fazla sinyal yolunu tetikler ve yollar AP-1 transkripsiyon faktöründe birleşir.
AP-1 tarafından düzenlenen genler arasında çeşitli MMP üyeleri ve tip I prokolajen vardır. UV ile artan matriks yıkımına, hem AP-1 aktivasyonu hem de TGF-β sinyalinin inhibisyonu aracılığıyla azalan kolajen üretimi eşlik eder.
Derlemeye göre yaşlanma sırasında deri bağ dokusunda görülen bazı değişiklikler UV'ye verilen yanıtla benzer mekanizmalarla oluşur: AP-1 aktivitesi ve MMP ifadesinde artış, TGF-β sinyalinde bozulma, kolajen yıkımında artış ve sentezinde azalma.
“UV → reseptör aktivasyonu → AP-1 ↑ → MMP ↑ ve TGF-β sinyali ↓ → kolajen yıkımı ↑, kolajen sentezi ↓”
3. Günlük güneş koruyucu kullanımı cilt yaşlanmasını etkiler mi?
Hughes ve arkadaşları, Annals of Internal Medicine 2013
Avustralya'nın Nambour kentinde, 55 yaşın altındaki 903 yetişkinle yapılan topluma dayalı, rastgele kontrollü bir çalışmada katılımcılar dört gruba ayrıldı: günlük geniş spektrumlu güneş koruyucu ve β-karoten, günlük güneş koruyucu ve plasebo, isteğe bağlı güneş koruyucu ve β-karoten, isteğe bağlı güneş koruyucu ve plasebo.
Sonuç ölçütü, 1992 ile 1996 arasında cilt mikrotopografisinde oluşan değişimdi ve değerlendirme körlenmiş gözlemcilerce yapıldı. Günlük güneş koruyucu grubunda 4,5 yıl sonunda saptanabilir bir cilt yaşlanması artışı görülmedi. Cilt yaşlanması, günlük güneş koruyucu grubunda isteğe bağlı kullanan gruba göre %24 daha azdı (göreli olasılık 0,76; %95 GA 0,59–0,98).
β-Karoten takviyesinin genel olarak cilt yaşlanması üzerinde etkisi bulunmadı.
“N = 903 yetişkin · 4,5 yıl · rastgele kontrollü · günlük vs isteğe bağlı güneş koruyucu · β-karoten vs plasebo (2×2).”
4. Bu bilgi bakım rutinini nasıl şekillendirir?
Yukarıdaki çalışmalar, yaşlanma görünümünü etkileyen en önemli dış faktörün güneş maruziyeti olduğunu ve günlük güneş korumasının bu açıdan en iyi kanıta sahip adımlardan biri olduğunu gösterir. Cilt bakımı ürünleri (eksozom içerenler dahil) güneş korumasının yerine geçmez.
Yaşa göre bakım rutini için yaşa göre cilt bakımı, kolajen ağı ve yüzey dokusu için cilt dokusu ve dermal matriks yazılarına bakabilirsiniz.
Kronolojik Yaşlanma ve Fotoyaşlanma
Sıkça Sorulan Sorular
Fotoyaşlanma nedir?
Fotoyaşlanma, cildin güneşten gelen UV ışınımına birikimli maruziyeti sonucu oluşan yaşlanma türüdür. Zamanın geçmesinden çok güneşe maruziyet derecesine ve cilt pigmentine bağlıdır.
Güneş koruyucu cilt yaşlanmasını yavaşlatır mı?
903 kişilik rastgele kontrollü bir çalışmada, günlük geniş spektrumlu güneş koruyucu kullanan grupta 4,5 yıl sonunda saptanabilir bir cilt yaşlanması artışı görülmemiş ve yaşlanma isteğe bağlı kullanan gruba göre %24 daha az bulunmuştur.
UV ışığı kolajene nasıl zarar verir?
Literatürde UV'nin AP-1 aracılığıyla MMP ifadesini artırdığı, TGF-β sinyalini baskıladığı ve böylece kolajen yıkımını artırıp sentezini azalttığı bildirilmiştir.
Kaynaklar
* Bu sayfadaki literatür özetleri genel bilimsel bilgilendirme amaçlıdır. Anılan çalışmaların önemli bir kısmı hücre kültürü, hayvan modeli veya farklı kaynaklı ve tıbbi kullanımlı ürünlerle yapılmıştır; EXORIS ürününün cilt üzerindeki etkisini kanıtlamaz. EXORIS bir kozmetik üründür; hastalık teşhis, tedavi veya önleme amacı taşımaz, ilaç ya da tıbbi işlemlerin yerine geçmez. Cilt rahatsızlığı, alerji, hamilelik veya emzirme durumunda kullanmadan önce hekiminize danışınız. Ürün süt kaynaklı (kolostrum) bileşen içerir; süt proteinlerine alerjisi olanlar kullanmamalıdır.
Liyofilize Kolostrum Eksozomu ve PDRN Aktivatör içeren, her ay 1 flakon olmak üzere 3 aylık kozmetik cilt bakım protokolü.