Kolostrum Kaynaklı Eksozomlar: Biyomimetik Uyum ve Doğal Büyüme Faktörü Zenginliği

Kolostrum eksozomları, literatürde TGF-β1, IGF-1, laktoferrin ve membran proteinleri gibi moleküllerle ilişkilendirilen veziküllerdir; bu bulgular deneysel çalışmalara dayanır.

Bovine kolostrum, yeni doğan memelinin bağışıklık ve doku gelişimini aktive etmek üzere zenginleştirilmiş biyolojik bir sıvıdır. Bu sıvının en değerli fraksiyonu, çift katmanlı nano-veziküller içerisinde korunan eksozomlardır.

Kolostrum eksozomları içerisinde saptanan başlıca biyoaktif moleküller şunlardır: Transforming Growth Factor-Beta (TGF-β1), Insulin-like Growth Factor-1 (IGF-1), Laktoferrin ve koruyucu membran proteinleri (Han et al., Pharmaceutics 2022).

Veziküler ambalaj, bu hassas proteinlerin hücresel proteazlar tarafından parçalanmadan hedef hücreye ulaşmasına yardımcı olduğu düşünülmektedir.

Kolostrum eksozomları, teğetsel akış filtrasyonu (TFF) ve boyut eleme kromatografisi (SEC) ile kazein ve serbest proteinlerden ayrılarak saflaştırılır.

Eksozomların fosfolipid çift katman zarı, memeli canlılarda evrimsel olarak korunmuş evrensel bir biyomimetik yapıya sahiptir.

Tanjansiyel Akış Filtrasyonu (TFF) ve SEC (Size Exclusion Chromatography) saflaştırma zinciri uygulandığında kazein miselleri ve serbest proteinler ayrıştırılır. Geriye 30–150 nm aralığında saflaştırılmış eksozom vezikülleri kalır (Böing et al., J Extracell Vesicles 2014); bu saflaştırma standartlarıyla hazırlanan EXORIS kolostrum eksozom profilini inceleyebilirsiniz.

Kolostrum, doğumdan sonraki ilk birkaç günde salgılanan süttür; immünglobulin, antimikrobiyal peptit ve büyüme faktörü bakımından zengin olduğu bildirilmiştir (Playford ve Weiser, Nutrients 2021). Olgun süt ise laktasyonun ilerleyen döneminde salgılanır ve bileşimi farklıdır.

Playford ve Weiser derlemesine göre kolostrum bu bileşenleri doğal bir paket içinde taşır. Bu paketin, bileşenlerin parçalanmasını sınırlamaya ve biyolojik aktiviteyi korumaya yardımcı olduğu belirtilmiştir. Aynı derleme sığır kolostrumunun yüzyıllardır geleneksel olarak kullanıldığını ve çok sayıda ön klinik ve klinik çalışmaya konu olduğunu aktarır; bu çalışmaların önemli bir bölümü gıda ve tıbbi bağlamdadır.

Kolostrumun genel bileşimi ile kolostrumdan izole edilen eksozom fraksiyonu aynı şey değildir. Eksozom fraksiyonu, sütün yalnızca nano-ölçekli vezikül kısmıdır. Veziküllerin kaynağı için süt kaynaklı eksozomlar yazısına, üretim sürecindeki ayrıştırma için SEC ve TFF izolasyonu yazısına bakabilirsiniz.

Süt eksozomlarının protein içeriği, sıvı kromatografi eşliğinde kütle spektrometrisi ile tanımlanır. Vaswani ve arkadaşları (Expert Rev Proteomics 2021) bu yöntemle insan ve sığır sütü eksozomlarını karşılaştırmıştır.

Çalışmada insan sütü eksozomlarında yaklaşık 229, sığır sütü eksozomlarında yaklaşık 239 protein tanımlandığı bildirilmiştir. Bu proteinlerin 53'ü iki türde ortaktır. Laktadherin, butirofilin, perilipin-2 ve ksantin dehidrojenaz/oksidaz her iki türde en bol bulunan ilk 20 protein arasında yer almıştır.

Bu sonuç iki noktayı gösterir. Birincisi, süt eksozomlarının içeriği ölçülebilir ve ayrıntılı biçimde tanımlanabilir. İkincisi, protein profili türe ve numuneye göre değişir. Bu nedenle bir üründeki vezikül profilinden söz ederken kaynak, izolasyon yöntemi ve ölçüm yöntemi birlikte belirtilmelidir.

Bu çalışma süt eksozomlarını inceler; kolostrum eksozomuna özgü bir profil sunmaz. Kolostrum eksozomlarında büyüme faktörü içeriğine dair bulgular için yukarıdaki Han ve arkadaşları (Pharmaceutics 2022) çalışmasına, büyüme faktörlerinin genel biyolojisi için liyofilize peptit ve büyüme faktörleri yazısına bakılabilir.

Eksozom ifadesi, vezikülün hücre içindeki oluşum yolu gösterilmedikçe tam olarak doğrulanamaz. Uluslararası Hücre Dışı Vezikül Derneği'nin MISEV2018 kılavuzu bu nedenle daha kapsayıcı olan hücre dışı vezikül (EV) teriminin kullanılmasını önerir (Théry ve ark., J Extracell Vesicles 2018).

Kılavuz, bir işlevi eksozomlara ya da belirli bir vezikül alt tipine atfetmenin, kaba ve heterojen bir preparatı tanımlamanın ötesinde bilgi gerektirdiğini vurgular. Preparatın saflığı, boyutu ve yüzey işaretleri raporlanmalıdır. Eksozomlara özgü ayrıcalıklı etkiler öne sürmenin deneysel olarak desteklenmesinin güç olduğu da belirtilmiştir.

Bu yazıdaki ifadeler bu yaklaşımı izler. Kolostrum kaynaklı veziküller için bildirilen bulgular, ilgili çalışmanın modeli ve yöntemiyle sınırlı yorumlanır. Boyut ve saflık ölçümü için partikül boyutu ve NTA analizi yazısına bakabilirsiniz.

Kolostrum eksozomu, kozmetik bir ürün içinde bileşen olarak yer alan, kaynağı ve saflaştırma yöntemi tanımlanmış bir vezikül fraksiyonudur. EXORIS ilaç ya da tıbbi cihaz değil, kozmetik bir cilt bakım ürünüdür; bu yazıdaki literatür ürünün etkisini göstermez, bileşenin biyolojik arka planını anlatır.

Kolostrum kaynaklı veziküller üzerine yapılan çalışmalar hücre kültürü ve hayvan modelleri gibi deneysel ortamlarda yürütülmüştür. Bu bulgular, ürünün insan cildindeki sonucuna dair bir beklenti oluşturmamalıdır. Cilt bakımında beklenen düzey, cilt konforu ve görünümünün desteklenmesidir; sonuçlar kişiden kişiye değişir.

Ürünün kit yapısı ve kullanımı için EXORIS ürün sayfasına, liyofilize formun neden tercih edildiği için liyofilize eksozom ve sıvı eksozom karşılaştırmasına bakabilirsiniz.